Oldebroek – Mulligen – J. Kanis

De driejarige Bertje Manasse uit Amersfoort duikt in 1942 onder bij Chris Kanis in Oldebroek. Korte tijd later wordt hij naar Jaap Kanis op Mulligen gebracht.

Bertje heeft eerst samen met Maud en Rita Peper bij Jan Kanis in Amersfoort verbleven. Kanis regelt voor de kinderen adressen in zijn geboorteplaats Oldebroek. Maud en Rita gaan naar de familie Spronk; Bertje gaat naar een broer van Jan Kanis.

Jan Kanis is postbeambte en verhuist op 9 mei 1940 van Oldebroek naar Amersfoort. Daar raakt hij betrokken bij het verzet. Hij helpt ongeveer veertig joden aan onderduikadressen, vooral op de Noordwest-Veluwe. Als lid van knokploeg Soest neemt hij op 11 februari 1944 deel aan een mislukte overval op het distributiekantoor in Amersfoort. Hij duikt onder, loopt in Soest in een val en wordt gearresteerd.

Via het Huis van Bewaring in Amsterdam en kamp Vught wordt Jan Kanis naar Natzweiler en vervolgens Dachau gedeporteerd. Eind april 1945 bevrijden Amerikaanse troepen hem.

Bertjes ouders, Leo en Fronica Manasse-Gosschalk, runnen een drogisterij. Zij duiken in 1942 onder in Soesterberg en vertrouwen hun zoon toe aan Jan Kanis. Bertje wordt per fiets naar Oldebroek gebracht en overleeft daar de oorlog. Ook zijn ouders overleven. Na de oorlog zijn zij voor hem aanvankelijk vreemden; Bertje wil terug naar zijn pleegouders in Oldebroek.

Bronnen

  • Amersfoortse Krant (AD), 14 maart 2017
  • Visser, A. (red.), ‘Familie Jan Kanis’ in: Oldebroek in Oorlogstijd. Schuilplaats voor vreemdelingen (Wezep 1994)
Gesloten

Vanwege werkzaamheden aan het stroomnet is Museum Sjoel Elburg woensdag 16 september gesloten.

Onze excuses voor het ongemak. Vanaf donderdag bent u weer van harte welkom.