De Haarlemse ijzerhandelaar Max Paardebek duikt onder bij Beerd en Coba Spronk-Blaauw aan de Bovenstraatweg 36 in Oldebroek. Hij gebruikt een vals paspoort op naam van Bonifacius Harmsen, doet zich voor als boerenknecht en werkt mee op de boerderij.
Wanneer Duitse soldaten bij de familie Spronk worden ingekwartierd, blijft Max in zijn rol. Hij spreekt uitstekend Duits, maar laat dat niet merken. Zelfs wanneer een soldaat luid zegt dat hij zo nodig eigenhandig joden zou vermoorden, speelt Max onverstoorbaar verder met de Duitsers en vraagt hij om een sigaret.
Max is bevriend met Mozes en Sophie Bouwman, die bij de familie Van Enk in de Kerkstraat zijn ondergedoken. Hij bezoekt hen regelmatig. Op een avond is hij zo onder de indruk van de overvliegende geallieerde bommenwerpers dat hij met zijn fiets in een sloot belandt.
Zijn verloofde Dre (Andréa Catharina) Mulder fietst geregeld vanuit Haarlem naar Oldebroek. Rond de geboorte van Coba’s eerste kind in oktober 1943 zoeken de Spronks tijdelijk een ander adres voor Max. Een familie in Doornspijk wil hem opnemen, maar hij zou in de varkensschuur moeten slapen. Beerd neemt hem terug mee. Max kan terecht bij Rijk en Beerdje Spronk in de naastgelegen boerderij.
Na de geboorte van zoon Helmig op 24 oktober keert Max terug naar Beerd en Coba. Omdat het verblijf bij de buren goed is bevallen, duikt hij voortaan afwisselend bij beide families Spronk onder. Zo overleeft hij de oorlog.
Max en Dre houden na de oorlog intensief contact met de families Spronk. Bij hun koperen huwelijksfeest in 1958 wijst Max tijdens het diner naar hen en zegt: ‘Dat is mijn familie! Zij hebben mij, met gevaar voor eigen leven, gered. Als zij er niet geweest waren, was ik hier nu ook niet geweest.’
Bronnen
- Visser, A. (red.), ‘Waarom verborgen we onderduikers’, in: Oldebroek in oorlogstijd. Schuilplaats voor vreemdelingen (Wezep 1995)
- B. Spronk-van de Weg
- R. van de Poll
Foto
