Het joodse echtpaar Gesina Gans-Koopman (1905–1992) en Eli Gans (1903–1945) uit Amsterdam is in 1944 in Doornspijk ondergedoken. Gesina heeft een vals persoonsbewijs op naam van Gesina Akkerbaum. Hun kinderen Levie en Branco zijn elders ondergedoken.
In augustus 1944 wordt het echtpaar Gans-Koopman verraden. Op 16 augustus arresteert de Sicherheitsdienst hen. Een dag later worden ze naar kamp Westerbork gebracht, waar ze in strafbarak 67 voor opgepakte joodse onderduikers terechtkomen. Op 3 september 1944 worden Gesina en Eli met het laatste transport vanuit Westerbork naar Auschwitz gedeporteerd.
Gesina wordt na twee maanden vanuit Auschwitz naar werkkamp Liebau overgebracht en daar op 9 mei 1945 bevrijd. Eli wordt naar Dachau gebracht en daar op 11 april 1945 vermoord.
Na een lange, moeilijke voettocht keert Gesina op 15 juni 1945 terug naar Amsterdam. Haar zoon en dochter reizen vanuit het eerder bevrijde Frankrijk eveneens terug naar huis.
Op 9 juli 1945 vraagt Gesina extra levensmiddelenbonnen aan om aan te sterken. Ze verklaart dat ze op 16 augustus 1944 in Doornspijk is gearresteerd. Een maand later schrijft ze op een vragenlijst van het Rode Kruis dat de SD haar in Elburg arresteerde. Mogelijk zijn Gesina en Eli na hun arrestatie in Doornspijk naar Elburg overgebracht.
Op 1 juli 1963 vraagt Gesina bij het Centraal Afwikkelingsbureau Duitse Schade Uitkeringen (CADSU) een uitkering aan. Daar verklaart ze opnieuw dat ze in augustus 1944 in Doornspijk is gearresteerd.
Kent iemand uit Doornspijk of Elburg de onderduikgeschiedenis en de tragische afloop van het joodse echtpaar Gans-Koopman, alias Akkerbaum? Bij wie waren zij ondergedoken? Zijn de onderduikgevers ook meegenomen voor verhoor?
Bronnen
- Arolsen Archief, Bad Arolsen, Duitsland
- Geheugen van Amsterdam-Oost
- Kelvin Wilson, Ridderkerk
Foto
